Giải nghĩa thuật ngữ sinh nở

Thuật ngữ chuyển dạ và sinh nở bằng lời dễ hiểu, theo thứ tự bạn sẽ gặp, từ ra nhớt hồng và vỡ ối đến độ lọt, gây tê ngoài màng cứng và Apgar.

Chuyển dạ có ngôn ngữ riêng của nó: độ xóa, độ lọt, bấm ối, giác hút, sổ nhau. Bảng thuật ngữ này giải thích 54 từ ngữ về chuyển dạ và sinh nở bằng lời dễ hiểu, xếp theo thứ tự bạn có thể gặp, để bạn theo kịp những gì được nói và đặt câu hỏi tốt hơn. Bạn có thể tìm theo tên thuật ngữ hoặc theo nghĩa của nó.

Cách dùng

  • Tìm kiếm một từ, hoặc điều gì đó trong nghĩa của nó. Gõ "mổ" sẽ ra mục sinh mổ, gõ "oxytocin" sẽ ra mục truyền oxytocin. Có dấu hay không dấu, chữ hoa hay chữ thường đều được, và tìm kiếm luôn bao gồm mọi thuật ngữ.
  • Cơ bản, Thêm hoặc Tất cả: bắt đầu với các thuật ngữ cơ bản và thêm khi bạn sẵn sàng.
  • Đi tới một giai đoạn: con đường chuyển dạ ở trên cùng có một điểm dừng cho mỗi nhóm. Chạm vào một điểm dừng để đến các từ của nhóm đó. Khi bạn tìm kiếm, các điểm dừng không có kết quả sẽ mờ đi.

Các giai đoạn theo thứ tự, cùng các từ chính

  1. Quyết định và quyền lợi: mong muốn khi sinh (kế hoạch sinh), đồng ý sau khi được giải thích, VBAC (sinh thường sau khi đã từng sinh mổ).
  2. Bắt đầu chuyển dạ: cơn gò, ra nhớt hồng (bong nút nhầy), vỡ ối, phân su, nhập viện hoặc phân loại cấp cứu.
  3. Tiến triển và thăm khám: độ mở cổ tử cung (cổ tử cung mở bao nhiêu, từ 0 đến 10 cm), độ xóa cổ tử cung (cổ tử cung đã ngắn, mỏng và mềm đến đâu), độ lọt, giai đoạn chuyển tiếp, chuyển dạ tiến triển chậm.
  4. Theo dõi và xét nghiệm: theo dõi ngắt quãng, theo dõi liên tục (CTG, EFM), điện cực da đầu, IUPC, NST.
  5. Khởi phát và thúc đẩy chuyển dạ: bóc tách màng ối, làm mềm cổ tử cung, gel prostaglandin, bóng Cook, bấm ối (AROM), truyền oxytocin (Syntocinon, Pitocin), tăng co.
  6. Giảm đau và thoải mái: ấn đối kháng, đổi tư thế, khí gây cười (Entonox, N₂O), tiêm thuốc giảm đau opioid, gây tê ngoài màng cứng.
  7. Thuốc: kháng sinh cho liên cầu khuẩn nhóm B (GBS), thuốc chống buồn nôn.
  8. Khi rặn: rặn tự nhiên và rặn theo hướng dẫn, hỗ trợ tầng sinh môn, ngôi thai không xuống trong giai đoạn hai.
  9. Dụng cụ và thủ thuật: giác hút, kẹp forceps, cắt tầng sinh môn, sinh mổ.
  10. Sau khi sinh: kẹp dây rốn muộn, da kề da, giờ vàng, sổ nhau (giai đoạn ba), thuốc co hồi tử cung sau sinh, xoa đáy tử cung.
  11. Những điều cơ bản về trẻ sơ sinh: chỉ số Apgar, tiêm vitamin K, thuốc mỡ tra mắt, cữ bú đầu tiên, bác sĩ nhi trực, giấy chứng sinh.

Độ lọt, từ −5 đến +5

Độ lọt cho biết đầu bé đã xuống sâu đến đâu trong khung chậu của bạn. Ở −5 là còn cao, ở 0 là ngang chỗ hẹp nhất của khung chậu, và ở +5 là đã ở lối ra. Công cụ thể hiện điều này trên một hình vẽ thang đo nhỏ.

Những từ có nghĩa là "gọi ngay"

  • Vỡ ối: hãy gọi cho nữ hộ sinh hoặc khoa sản, dù cơn gò ra sao. Ghi lại thời gian và màu nước ối.
  • Nước ối màu xanh hoặc nâu (phân su): phân đầu tiên của bé đã lẫn vào nước ối. Hãy gọi ngay, bé sẽ được theo dõi kỹ hơn.
  • Ra máu: ra máu dù ít hay nhiều đều cần gọi ngay. Ra nhớt hồng chỉ là một chút chất nhầy dính, thường màu hồng hoặc nâu.
  • Bé cử động ít hơn: hãy gọi ngay, đừng chờ.

Trước 37 tuần, cơn gò đều, ra nhớt hồng hoặc vỡ ối đều có nghĩa là gọi ngay.

Quyền của bạn

Đồng ý sau khi được giải thích nghĩa là bạn được cho biết lợi ích, rủi ro và các lựa chọn khác, rồi bạn quyết định. Bạn có thể đồng ý, từ chối, hoặc xin thời gian suy nghĩ, trừ trường hợp cấp cứu. Mong muốn khi sinh cho nữ hộ sinh biết điều gì quan trọng nhất với bạn, và người đồng hành có thể giúp đặt câu hỏi. Kịch bản cho người đồng hành khi sinh có sẵn một bộ câu hỏi dành cho nhóm chăm sóc.

Từ ngữ khác nhau giữa các nước và bệnh viện

Cùng một thứ có thể có nhiều tên: khí gây cười còn gọi là N₂O hay Entonox, giác hút còn gọi là hút chân không, Syntocinon và Pitocin là tên thương mại của oxytocin. Cách làm cũng khác nhau. Nếu bạn nghe một từ không biết, hãy hỏi nữ hộ sinh hoặc bác sĩ xem nó có nghĩa là gì.

Nguồn

  • NHS, The stages of labour and birth.
  • NHS, Pain relief in labour.
  • NHS, Induction of labour.
  • NHS, Caesarean section.
  • NICE guideline NG235, Intrapartum care.
  • ACOG, độ lọt từ −5 đến +5.

"Độ lọt" khi chuyển dạ nghĩa là gì?

Là đầu bé đã xuống sâu đến đâu trong khung chậu của bạn, từ −5 (còn cao) qua 0 (ngang chỗ hẹp nhất của khung chậu) đến +5 (ở lối ra).

Độ mở và độ xóa cổ tử cung khác nhau thế nào?

Độ mở là cổ tử cung mở bao nhiêu, từ 0 đến 10 cm, tức là mở hết. Độ xóa là cổ tử cung đã ngắn, mỏng và mềm đến đâu, thường được tính bằng phần trăm.

Bóc tách màng ối là gì?

Khi khám trong, nữ hộ sinh dùng ngón tay quét vòng quanh cổ tử cung, việc này có thể giúp chuyển dạ bắt đầu. Thủ thuật thường được đề nghị khi gần hoặc đã qua ngày dự sinh.

Nước ối màu xanh hoặc nâu có nghĩa là gì?

Đó là phân su, phân đầu tiên của bé, lẫn trong nước ối. Hãy gọi ngay cho khoa sản. Bé sẽ được theo dõi kỹ hơn.

Khí gây cười và gây tê ngoài màng cứng khác nhau thế nào?

Khí gây cười (Entonox, N₂O) được hít qua ống ngậm và làm dịu bớt cơn gò. Gây tê ngoài màng cứng là giảm đau qua một ống nhỏ ở lưng dưới, làm tê vùng bụng và chân, và bạn sẽ được theo dõi kỹ hơn khi dùng.

Chỉ số Apgar là gì?

Một lần kiểm tra nhanh cho bé ở phút thứ 1 và thứ 5 sau sinh: màu da, nhịp tim, nhịp thở, trương lực cơ và phản xạ. Đây không phải bài kiểm tra cho biết sau này bé sẽ thế nào.

VBAC là gì?

Sinh thường sau khi đã từng sinh mổ: sinh qua đường âm đạo sau một lần sinh mổ trước đó.

Tôi có thể tìm không dấu hoặc tìm theo nghĩa không?

Có. Công cụ tìm trong cả tên và nghĩa của từng thuật ngữ, có dấu hay không dấu đều được, nên "mổ", "sinh mo" hay "oxytocin" đều ra đúng mục.